Het Boekenbal: Méér dan een boek over de buurman van Cruijff

15 juni 2015 | Erwin Meeks | Boekenbal

Ronald Koeman: zo overzichtelijk kan de titel van een voetbalboek zijn. Geen uitgemolken voetbalcliché of een cryptische vingerwijzing als titel, maar gewoon een naam die de lading perfect dekt. Ronald Koeman is een zeer complete biografie over een zelfbewuste en door de wol geverfde no-nonsense voetbaltrainer, die ook als actief voetballer een prachtige carrière heeft beleefd. Zijn biografische verhaal begint bij zijn jeugd en eindigt in zijn periode als Feyenoord-trainer. Dit zonder dat het, zoals sommige andere voetbalbiografieën, de neiging heeft om onderweg te ontsporen tot een literair hoogstandje of een pseudowetenschappelijk sportverhaal. Het boek is precies zoals de hoofdpersoon zelf: rechttoe-rechtaan.

Bert Nederlof: de ideale schrijver voor deze biografie

In chronologische volgorde wordt het voetballeven van Koeman uiteengezet door schrijver Bert Nederlof, die op de gepaste momenten ook hoofdstukken wijdt aan het privéleven van de in Zaandam geboren trainer. De door Nederlof toegepaste schrijfstijl en structurering (correct, soms ietwat sober en met weinig poespas) sluit goed aan bij het onderwerp en bij de opzet van het boek. Als schrijver voelt hij aan welke details hij nader kan uitlichten en wanneer hij Koeman zelf aan het woord moet laten. Op die momenten vertelt de oud-international beeldend over onder meer zijn militaire dienst, zijn gevoelens voor FC Barcelona, het gewonnen EK ’88 en ‘de trein richting Valencia’ waar hij zonodig op moest springen.

Ook de inleiding is op een passende en originele manier vormgegeven. Ter introductie laat Nederlof de bedachtzame Koeman keuzes maken voor bijvoorbeeld de beste collega, de beste speler en zijn persoonlijke hoogtepunt. De lezer maakt daardoor direct kennis met de gedachtegang van de jongere broer van de wat meer introverte Erwin. Toch vrees je als lezer het ergste als je in de winkel de kaft bestudeert…

Meer dan de (oud-) buurman van Johan Cruijff

Onder de degelijke witte en roodomrande letters die gezamenlijk de titel Ronald Koeman spellen, staat namelijk een voorwoord van Johan Cruijff aangekondigd. Is dat een label dat bij de potentiële koper extra de interesse moet wekken, of is hier sprake van een serieuze waarschuwing? Een tekst van Cruijff schept namelijk zelden orde in de chaos maar maakt juist eerder een chaos van een geordend geheel. Ik ken weinig Nederlanders die verbaal zo goed in staat zijn om een duidelijk verhaal te mismaken tot een onnavolgbare woordenbrij, die lezers en toehoorders in totale verwarring achterlaat. Maar Cruijff flikt het keer op keer.

Naast deze vrees is er nog een reden waarom men een dergelijk voorwoord beter weggelaten zou hebben. Het voegt namelijk alsnog een clichématig aspect toe aan dit voetbalboek dat juist zo wars leek van alle wetmatigheden rondom (voetbal-) biografieën. De voetbalboeken met een voorwoord van Nederlands grootste voetballegende (of nawoord, want in de schrijfsels van Cruijff herken je het verschil toch niet), zijn niet op één hand te tellen.

Een voorwoord dat in principe de innige band tussen Koeman en Cruijff (in Barcelona waren ze geruime tijd elkaars buren) moet onderstrepen, zou bovendien ook de indruk kunnen wekken dat het gaat om een boek over ‘de buurman van Johan Cruijff’. Dat terwijl Ronald Koeman zich, na zowel veel positieve als negatieve ervaringen bij onder meer de traditionele topclubs Ajax, PSV en Feyenoord, heeft gemanifesteerd tot een gerespecteerde voetbaltrainer met een geheel eigen trainersvisie. Een visie die overigens in het laatste hoofdstuk tijdens een diepgaand interview wordt blootgelegd en met treffende voorbeelden wordt ondersteund.

Leren relativeren

Het boek werd uitgegeven in het vijftigste levensjaar van Ronald Koeman, op een moment dat het einde van zijn Feyenoord-trainerschap (zo bleek achteraf) in zicht was. Feyenoord was zijn eerste grote trainersklus sinds het moment dat er bij zijn vrouw Bartina borstkanker werd geconstateerd. De ziekte van zijn vrouw vormde op privé-vlak een heftige periode, zo vertelde Koeman tijdens het NTR-televisieprogramma College Tour aan presentator Twan Huys.

Tegelijkertijd heeft deze aangrijpende ervaring hem nog meer geleerd om dingen te relativeren, zoals bijvoorbeeld de affaire rondom het bondscoachschap van het Nederlands elftal. Ieder weldenkend mens zag in Koeman de meest geschikte nieuwe trainer van Oranje. Maar de realiteit is dat Koeman er ondertussen een zeer succesvol eerste seizoen als manager bij Southampton op heeft zitten, terwijl collega Guus Hiddink als bondscoach zijn bijnaam ‘Guus Geluk’ heeft verkracht tot ‘Guus Flater’. Het succes van Koeman in de Engelse Premier League is mede te danken aan zijn privésituatie die weer stabiel is. Uiteindelijk is dat altijd nog meer waard dan al die landstitels, bekers en Europacups die in zijn biografie de revue passeren.

Bekijk op bol.com

Erwin Meeks

Erwin Meeks is eigenaar van VoetLicht Media en werkt daarnaast als (voetbal-)schrijver en eindredacteur. Namens VoetbalTube bespreekt hij tweewekelijks nieuwe of opmerkelijke boeken over of uit de voetbalwereld. De beelden op VoetbalTube zeggen vaak meer dan duizend woorden, maar voetbalboeken kijken op hun beurt weer verder dan het beeld.

FacebookTwitterGoogle+

Bekijk ook..

Reageer