Het Boekenbal: Zlatan is nog gekker dan we al dachten

01 augustus 2015 | Erwin Meeks | Boekenbal

Toen Zlatan Ibrahimović in 2001 Ajax kwam versterken, had in Amsterdam eigenlijk nog nooit iemand van deze Zweedse lange slungel gehoord. Het uitspreken van diens naam was voor de meeste voetballiefhebbers al een prestatie op zich. Hoe anders is dat nu? Zlatan Ibrahimović is in de jaren die volgden uitgegroeid tot een voetballer van wereldklasse, met een wereldfaam die hij niet alleen aan zijn voetbalkunsten te danken heeft. Met grote regelmaat haalde hij de kranten vanwege zijn controversiële karakter en het daaruit voortvloeiende opmerkelijke gedrag op en buiten het veld. ‘Zlatan is gek’, was niet voor niets de titel van de voorpublicatie van zijn biografie die in Hard Gras 82 verscheen. Toen in 2012 zijn complete biografie onder de naam Ik, Zlatan ook in het Nederlands verscheen, vond het boek net zo gretig aftrek als een jaar eerder in zijn geboorteland Zweden, waar Zlatan als een halfgod door het leven gaat.

Iedereen wil kunnen Zlatannen

Minder gek dan Zlatan zelf, is de reden waarom de belevenissen van deze vleesgeworden stripheld zo populair zijn. Vooral jongeren nemen maar wat graag een voorbeeld aan de eigenzinnige aanvaller die zich door niets of niemand laat vertellen wat hij moet doen én altijd lekker doet waar hij zelf zin in heeft. De dominantie en arrogantie die hij bij al zijn activiteiten uitstraalt, zijn zo stuitend en ongekend dat het haast een aparte non-conformistische levensstijl is geworden. Natuurlijk zou je kunnen zeggen dat Zlatan ‘slechts’ een zelfverzekerde persoonlijkheid is, maar de media en de hoofdpersoon zelf doen er alles aan om zijn imago op te rekken tot dat van een zorgeloze en ongeëvenaarde halfgod.

Daar komt nog bij dat zijn gedrag door de op sensatie beluste media wordt vergoelijkt. Door Zweedse journalisten werd voor ‘iets met veel machtsvertoon doen’ het werkwoord ‘Zlatannen’ in het leven geroepen. Later werd dit zelfs erkend als een officieel werkwoord en vond de term ook zijn weg naar de woordenboeken in Frankrijk, waar Ibrahimović momenteel uitkomt voor Paris Saint-Germain. Zijn biografie zou men dus eigenlijk kunnen zien als één groot woordenboek met een meer dan driehonderd pagina’s tellende definitie voor wat het betekent om te Zlatannen. Ironisch genoeg zou de titel van het boek dus de stam van dat werkwoord kunnen zijn. Ik Zlatan, Jij Zlatant en Wij hebben gisteren Gezlatand…en daar was de lokale politie minder blij mee.

Compleet levensverhaal zonder zelfreflectie

Geheel in lijn met de titel en de hoofdpersoon van het boek is alles in de ik-vorm geschreven. Zelfs bij de ‘rolbezetting’ die geldt als introductie op wat komen gaat, geeft Ibrahimović een toelichting bij alle namen van spelers, trainers en zaakwaarnemers die verderop in het verhaal een rol gaan spelen. Dat het complete levensverhaal van Zlatan vanuit zijn eigen perspectief wordt verteld, is in de meeste gevallen erg prettig. Het is waarschijnlijk overbodig om te zeggen dat hij nooit een blad voor de mond neemt, waardoor je als lezer een goed inzicht krijgt in zijn gedachtegang en handelswijze. De kritische lezer die geen al te grote sympathie heeft voor Ibrahimović als mens, zal het gebrek aan zelfreflectie op den duur echter als storend ervaren.

Al in het begin van het boek zaagt Ibrahimović zijn voormalige trainer bij FC Barcelona, Pep Guardiola, tot onder zijn achillespezen af. Hij beweert dat Guardiola veel te veel absurde regeltjes hanteerde, dat de trainer een tactisch onbenul zou zijn en dat hij zich eigenlijk rot lachte om het ‘rare’ gedrag van de Spanjaard. Verderop in het boek wordt duidelijk dat naast de stoere praat, Zlatan ook lovende woorden kan opbrengen voor bijvoorbeeld Leo Beenhakker in zijn tijd bij Ajax én over de innige band met zaakwaarnemer Mino Raiola. Ook zijn privéleven, inclusief zijn relatie met Helena Seger, komt uitgebreid aan bod. Daarbij valt op dat zijn toon iets gereserveerder wordt dan bij de andere onderwerpen in het boek, al zijn door de schrijver David Lagercrantz ook genoeg anekdotes genoteerd waarin ‘Gezlatand’ wordt.

Je kunt nooit de Getto uit de man halen

De basis van het boek is eigenlijk een klassiek voetbalverhaal over een kansarme straatjongen uit een immigrantenwijk in het Zweedse Malmö (Zlatan heeft Bosnische roots), die zich aan de hand van de levenslessen uit zijn jeugd opwerkt tot de top van de voetbalwereld. Of zoals de oud-Ajacied het zelf omschrijft: ‘Je kunt de man wel uit de getto halen, maar de getto nooit uit de man’. Zijn markante persoonlijkheid en het feit dat bepaalde absurdistische verhalen ook ietwat aangedikt en verdraaid lijken, zorgen er samen voor dat het toch een unieke en zeer lezenswaardige biografie is geworden. Voetbaljournalist Henk Spaan noemde het een uitstekend boek over een onmogelijk mens. Een onmogelijk mens waarvan momenteel elke voetballiefhebber wereldwijd de naam vloeiend kan uitspreken.

Bekijk op bol.com

Erwin Meeks

Erwin Meeks is de eigenaar van VoetLicht Media en werkt daarnaast als (voetbal-)schrijver en eindredacteur. Namens VoetbalTube bespreekt hij tweewekelijks nieuwe of opmerkelijke boeken over of uit de voetbalwereld. De beelden op VoetbalTube zeggen vaak meer dan duizend woorden, maar voetbalboeken kijken op hun beurt weer verder dan het beeld.

FacebookTwitterGoogle+

Bekijk ook..

Laatste reacties

Goed boek! Zeker een aanrader. 
De juiste vertaling van Zlataneren is "iets met veel machtsvertoon aanpakken", en niet "doen zoals Zlatan".

Zelfs voor de niet-boekenlezers een aanrader. Lees je makkelijk weg binnen een paar dagen